Co trzeba załatwić po zakupie domu? Kompletny przewodnik dla nowych właścicieli

Co trzeba załatwić po zakupie domu? Podpisanie aktu notarialnego kończy transakcję sprzedaży, ale dla nowego właściciela zaczyna kilka ważnych formalności: podatek od nieruchomości, media, ubezpieczenie, dokumenty, odpady, bezpieczeństwo domu i kontrola wpisu w księdze wieczystej.

Nie wszystkie sprawy trzeba załatwiać tego samego dnia. Część czynności wykonuje notariusz, część wymaga zgłoszenia przez właściciela, a inne warto zrobić po prostu dla bezpieczeństwa i wygody.

Dlatego poniżej porządkujemy cały proces chronologicznie: od odbioru kluczy i liczników do podatku od nieruchomości, mediów, księgi wieczystej i spraw praktycznych po przeprowadzce.

Co zrobić w dniu odbioru domu?

Pierwszym praktycznym krokiem po zakupie jest prawidłowe przejęcie nieruchomości.

Najlepiej sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy, nawet jeśli część informacji została już opisana w akcie notarialnym.

W protokole warto zapisać:

• stan licznika energii elektrycznej,
• stan licznika gazu,
• stan wodomierza,
• liczbę przekazanych kluczy, pilotów i kart dostępu,
• wyposażenie pozostające w domu,
• stan nieruchomości w momencie wydania,
• ewentualne ustalenia dotyczące rzeczy pozostawionych przez sprzedającego.

Podatek od nieruchomości - kiedy złożyć formularz IN-1?

Po zakupie domu osoba fizyczna powinna zgłosić nieruchomość do opodatkowania w gminie, na terenie której znajduje się dom.

Służy do tego formularz IN-1 - Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych wraz z odpowiednimi załącznikami.

Informację należy złożyć w ciągu 14 dni od dnia zakupu nieruchomości.

Można to zrobić:

• w urzędzie gminy lub miasta,
• pocztą,
• elektronicznie, jeśli urząd udostępnia taką możliwość.

W Tarnowskich Górach osoby fizyczne składają informację do Urzędu Miejskiego w Tarnowskich Górach. Urząd wskazuje termin 14 dni od wystąpienia okoliczności powodujących powstanie obowiązku podatkowego.

Kiedy zaczyna się podatek od nieruchomości?

Obowiązek podatkowy powstaje co do zasady od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym kupiono nieruchomość.

Przykład: jeśli dom został kupiony 10 września, podatek od nieruchomości dla nowego właściciela będzie naliczany od 1 października.

Osoba fizyczna nie wylicza podatku samodzielnie. Po złożeniu informacji gmina wydaje decyzję określającą jego wysokość.

Czy po zakupie domu trzeba jeszcze zapłacić PCC?

W typowej umowie sprzedaży nieruchomości zawieranej u notariusza podatek PCC jest rozliczany podczas aktu notarialnego, więc kupujący nie składa później samodzielnie deklaracji PCC-3 dotyczącej tej sprzedaży.

Przy zakupie domu na rynku wtórnym stawka podatku wynosi co do zasady 2% wartości rynkowej nieruchomości.

Nie zawsze jednak PCC występuje.

Zwolnienie przy zakupie pierwszego domu

Przepisy przewidują zwolnienie z PCC przy zakupie pierwszego domu jednorodzinnego lub mieszkania na rynku wtórnym, jeśli kupujący spełnia ustawowe warunki.

Znaczenie ma między innymi to, czy kupującemu wcześniej przysługiwała własność mieszkania, domu albo udział w takich prawach. Przewidziano również określony wyjątek dla udziału do 50% nabytego w drodze dziedziczenia.

Co dzieje się z księgą wieczystą po zakupie domu?

Po podpisaniu umowy sprzedaży notariusz składa wniosek do sądu wieczystoksięgowego o ujawnienie nowego właściciela.

W księdze pojawia się wtedy wzmianka informująca, że trwa postępowanie dotyczące wpisu.

Standardowa opłata sądowa za wpis własności do księgi wieczystej wynosi 200 zł.

Jeżeli dla nieruchomości trzeba założyć nową księgę wieczystą, opłata za jej założenie wynosi 100 zł.

Po pewnym czasie warto sprawdzić Elektroniczne Księgi Wieczyste i potwierdzić, że nowy właściciel został prawidłowo ujawniony.

Jeżeli zakup był finansowany kredytem hipotecznym, w dziale IV pojawi się również hipoteka banku.

Więcej o strukturze wpisów opisujemy w poradniku: jak czytać księgę wieczystą nieruchomości.

Jak przepisać prąd, gaz i wodę po zakupie domu?

Po przejęciu nieruchomości należy uporządkować umowy z dostawcami mediów.

Najczęściej dotyczy to:

Nie warto odkładać tych spraw na kilka tygodni. Im szybciej zostanie ustalony stan liczników i data przejęcia, tym łatwiej poprawnie rozdzielić zużycie poprzedniego i nowego właściciela.

Co z odpadami komunalnymi po zakupie domu?

Przy domu jednorodzinnym trzeba również sprawdzić zasady rozliczania odpadów obowiązujące w danej gminie.

W zależności od lokalnych regulacji może być konieczne:

• złożenie lub aktualizacja deklaracji dotyczącej gospodarowania odpadami,
• podanie liczby osób zamieszkujących nieruchomość,
• ustalenie harmonogramu odbioru,
• sprawdzenie zasad dotyczących bioodpadów i kompostownika.

Nie należy zakładać, że deklaracja poprzedniego właściciela automatycznie będzie prawidłowa po zmianie mieszkańców.

Kiedy ubezpieczyć dom po zakupie?

Ochronę warto uruchomić możliwie szybko po przejęciu nieruchomości.

Przy zakupie finansowanym kredytem bank zazwyczaj wymaga odpowiedniego ubezpieczenia zgodnie z warunkami umowy kredytowej.

Nawet przy zakupie za gotówkę warto rozważyć polisę obejmującą między innymi:

• pożar,
• zalanie,
• zdarzenia atmosferyczne,
• kradzież,
• odpowiedzialność cywilną właściciela.

Zakres powinien odpowiadać konkretnemu budynkowi i wyposażeniu, a nie wyłącznie najniższej cenie polisy.

Czy po zakupie domu trzeba zmienić adres i meldunek?

Sam zakup nieruchomości nie oznacza automatycznie zmiany adresu we wszystkich instytucjach.

Jeżeli rzeczywiście przeprowadzasz się do nowego domu, warto sprawdzić dane między innymi w:

• banku,
• firmie ubezpieczeniowej,
• miejscu pracy,
• placówkach medycznych,
• umowach telekomunikacyjnych,
• serwisach i usługach wysyłających korespondencję.

Czy trzeba się zameldować?

Meldunek jest odrębną formalnością od własności nieruchomości.

Jeżeli dom stanie się miejscem stałego lub czasowego pobytu, warto sprawdzić obowiązek meldunkowy odpowiedni do swojej sytuacji.

Nie należy natomiast utożsamiać zakupu domu z automatycznym „przeniesieniem meldunku”.

Co warto zrobić dla bezpieczeństwa po przejęciu domu?

To nie są formalności urzędowe, ale często warto zrobić je od razu.

• wymienić wkładki lub zamki w drzwiach,
• zmienić kody alarmu,
• usunąć stare konta z systemu smart home,
• zmienić hasła do kamer i urządzeń sieciowych,
• sprawdzić, kto posiada piloty do bramy i garażu,
• przeprogramować piloty, jeśli system to umożliwia,
• sprawdzić czujniki dymu i czadu.

Jakie przeglądy warto wykonać po zakupie domu?

Jeżeli podczas zakupu nie wykonano dokładnej inspekcji technicznej albo dokumentacja serwisowa jest niepełna, pierwsze tygodnie są dobrym momentem na sprawdzenie najważniejszych instalacji.

W zależności od budynku warto zweryfikować:

• instalację elektryczną,
• instalację gazową,
• kocioł i system ogrzewania,
• kominy i wentylację,
• instalację wodno-kanalizacyjną,
• dach i rynny,
• szambo lub przydomową oczyszczalnię, jeśli występują,
• system fotowoltaiczny, pompę ciepła lub inne urządzenia techniczne.

Warto też zebrać instrukcje, gwarancje i historię serwisowania pozostawionych urządzeń.

Co z ewidencją gruntów po zakupie?

Nie traktowałbym samodzielnego składania wniosku o zmianę właściciela w ewidencji gruntów i budynków jako standardowego obowiązku każdego kupującego bezpośrednio po akcie.

Dane dotyczące transakcji są przekazywane pomiędzy notariuszem i właściwymi organami w ramach obiegu dokumentów.

Jeżeli jednak później potrzebujesz wypisu z rejestru gruntów, załatwiasz sprawę budowlaną albo zauważysz niezgodność danych, warto sprawdzić w starostwie, czy ewidencja została zaktualizowana.

Co trzeba zrobić po zakupie domu - checklista

Co warto zachować po zakupie domu?

Dokumenty związane z nieruchomością warto przechowywać razem, najlepiej również w formie cyfrowej.

Zachowaj między innymi:

• wypis aktu notarialnego,
• protokół zdawczo-odbiorczy,
• potwierdzenia zapłaty ceny,
• dokumenty kredytowe,
• polisę ubezpieczeniową,
• dokumentację budynku,
• projekty i pozwolenia, jeśli zostały przekazane,
• instrukcje urządzeń,
• faktury i gwarancje,
• korespondencję dotyczącą mediów i podatków.

Jeśli zakup domu dopiero przed Tobą

Formalności po zakupie są znacznie prostsze, jeśli przed transakcją prawidłowo sprawdzono stan prawny i dokumenty nieruchomości.

Cały proces od wyboru domu do aktu notarialnego opisujemy w poradniku: zakup domu krok po kroku.

Jeżeli dopiero szukasz odpowiedniej nieruchomości, możesz również przejrzeć aktualne domy na sprzedaż albo przekazać nam swoje wymagania przez formularz szukam nieruchomości.

Najczęstsze pytania po zakupie domu